Helena Maria Anna z Domańskich Wielgomasowa
Biografia
Helena Maria Anna z Domańskich Wielgomasowa, znana również jako Larysa Domańska, urodziła się 22 lipca 1904 roku w Kutnie. Była polską dziennikarką, poetką i aktorką teatralną, współpracowniczką prasy gadzinowej Generalnego Gubernatorstwa.
Przed wybuchem II wojny światowej współpracowała z warszawskimi i łódzkimi tytułami prasowymi, m.in. z Wolna Myśl. Wolne Żarty oraz z Dziennikiem Łódzkim. Była także pracownicą Urzędu Telekomunikacyjnego w Warszawie.
W 1940 rozpoczęła współpracę z okupantem niemieckim jako dziennikarka w gadzinówkach: Nowy Kurier Warszawski, 7 Dni i miesięczniku Fala. Przez kolejne cztery lata opublikowała łącznie 230 tekstów, głównie nowel, wierszy i opowiadań o charakterze erotycznym. Swoją twórczość określała jako serdeczną i szczerą, przedstawiającą piękno natury i czerpiącą ze świata dziecięcej fantazji. Badacze prasy powszechnie określają ją mianem grafomanki. Za swoją działalność została skazana przez Wojskowy Sąd Specjalny na karę infamii. Oprócz pisania tworzyła bajki i baśnie w teatrach okupacyjnych, w których grała drobne role, m.in. złą macochę w Kopciuszku i Marię Magdalenę w widowisku Męka Chrystusowa.
W czasie powstania warszawskiego pracowała jako sanitariuszka w Sanitariacie Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej Bakcyl w Szpitalu Maltańskim. Po powstaniu wyjechała z miasta i udała się do Krakowa, gdzie pracowała jako tłumaczka w Radzie Miejskiej i używała imienia Larysa oraz panieńskiego nazwiska Domańska. Wstąpiła do Polskiej Partii Robotniczej oraz Związku Uczestników Walki Zbrojnej o Wolność i Demokrację. 19 marca 1945 została aresztowana na skutek donosu Juliusza Wirskiego; po dwóch miesiącach zwolniona. Latem 1946 podjęła pracę w teatrze w Puszczykowie Zdroju. 4 maja 1948 ponownie została aresztowana, a 7 września skazana przez Sąd Okręgowy w Warszawie na sześć lat więzienia. Odwołała się do Sądu Najwyższego; 29 kwietnia 1949 kasacja została oddalona. Do 1950 odsiadywała karę w Centralnym Więzieniu Warszawa II Gęsiówka, po czym została przeniesiona do zakładu karnego dla kobiet w Grudziądzu. 31 lipca 1952 na podstawie zwolnienia warunkowego wyszła na wolność i resztę życia spędziła w Warszawie.