Rząd zapowiada koniec nadużyć w publicznej ochronie zdrowia

Równe zasady w publicznej ochronie zdrowia mają stać się standardem

Rząd zapowiada zdecydowane działania wobec nadużyć w publicznej ochronie zdrowia, które – jak podkreślono – wynikają zarówno ze złej woli części lekarzy, jak i ze слабości całego systemu. W centrum zmian ma znaleźć się zasada, że dostęp do świadczeń medycznych finansowanych ze środków publicznych musi być równy dla wszystkich, bez wyjątków i bez znaczenia dla znajomości. W praktyce oznacza to próbę ograniczenia sytuacji, w których jedni pacjenci trafiają do specjalisty szybciej, a inni muszą czekać zgodnie z zasadami obowiązującymi wszystkich. Dla zwykłych obywateli to przede wszystkim kwestia sprawiedliwości, ale też większej przewidywalności leczenia w publicznych placówkach.

Premier Donald Tusk zapowiedział, że wobec takich praktyk nie będzie pobłażliwości, a konsekwencje mają być wyciągane wobec osób odpowiedzialnych za nieprawidłowości. Jak zaznaczono, uszczelnienie systemu jest potrzebne nie tylko pacjentom, lecz także większości lekarzy, pielęgniarek i pozostałych pracowników ochrony zdrowia, którzy działają zgodnie z zasadami. Władze podkreślają, że chodzi o wyeliminowanie patologii, a nie o ograniczanie uczciwej pracy medyków. Dla pacjentów może to oznaczać większe zaufanie do tego, że kolejka naprawdę obowiązuje wszystkich tak samo.

„Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane”

Donald Tusk, premier

Wystąpienie premiera pokazuje, że temat nie dotyczy jednego szpitala, lecz szerszego problemu funkcjonowania publicznej służby zdrowia. Z perspektywy pacjentów najważniejsze jest to, by wizyta, badanie czy zabieg zależały od stanu zdrowia i miejsca w kolejce, a nie od nieformalnych ustaleń. W praktyce takie deklaracje mogą przełożyć się na większą kontrolę nad zapisami do lekarzy, lepszą organizację przyjęć i mniej przypadków omijania zasad. To właśnie te mechanizmy mają decydować o tym, czy system będzie rzeczywiście publiczny i równy.

E-rejestracja ma uporządkować kolejki i ujawnić nieprawidłowości

Jednym z najważniejszych poleceń skierowanych przez premiera jest przyspieszenie wdrożenia e-rejestracji. To rozwiązanie ma zwiększyć przejrzystość zapisywania się na wizyty i pozwolić łatwiej sprawdzić, gdzie dochodzi do nieprawidłowości. Dla pacjentów oznacza to przede wszystkim mniej chaosu przy zapisach i większą szansę na jasne informacje o terminach. W dłuższej perspektywie cyfrowy system ma też pomóc w ograniczeniu obchodzenia kolejek.

Rząd wskazuje, że w szpitalach nie mogą funkcjonować nieformalne praktyki, które pozwalają omijać obowiązujące zasady. Wśród przykładów wymieniono tzw. „zeszyt”, czyli nieoficjalny sposób zapisywania pacjentów poza standardową procedurą. Tego rodzaju działania są problemem szczególnie dla osób, które czekają zgodnie z zasadami i nie mają dostępu do żadnych wyjątkowych ścieżek. W efekcie reforma ma służyć nie tylko porządkowi administracyjnemu, ale też przywróceniu zaufania do kolejek w publicznej ochronie zdrowia.

„Wydałem polecenie maksymalnego przyspieszenia prac nad ostatecznym wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie zapewni transparentność kolejek i ułatwi wskazanie, gdzie doszło do nieprawidłowości”

Donald Tusk, premier

Praktyczne znaczenie tych zmian jest dla pacjentów bardzo konkretne: łatwiejsze umawianie wizyt, mniejsze ryzyko przypadkowego lub celowego omijania kolejki oraz większa możliwość sprawdzenia, kiedy i dlaczego przesunięto termin. Dla systemu zdrowia to również narzędzie kontroli, które może pomóc wykrywać miejsca najbardziej narażone na nadużycia. Jeśli e-rejestracja zostanie w pełni wdrożona, szpitale i przychodnie mają działać bardziej przewidywalnie, a publiczny dostęp do świadczeń stanie się czytelniejszy.

VIP-owskie ścieżki i lekarze „z walizkami” pod lupą rządu

Wśród najbardziej rażących nadużyć rząd wymienia działanie tzw. „saloników VIP”, które mają prowadzić do nierównego dostępu do usług medycznych. Według zapowiedzi, takie praktyki muszą zniknąć, ponieważ dostęp do publicznej ochrony zdrowia powinien być identyczny dla każdego pacjenta. W podobnym tonie mowa była także o potrzebie przecięcia nieformalnych układów, które pozwalają przechodzić poza kolejnością. Dla przeciętnego obywatela oznacza to próbę likwidacji sytuacji, w której o szybkim leczeniu decydują układy, a nie medyczne potrzeby.

Premier zwrócił też uwagę na zjawisko tzw. „lekarzy milionerów” oraz „lekarzy z walizkami”. Według przedstawionej diagnozy chodzi o osoby, które wykonują drogie procedury w wielu placówkach, osiągając bardzo wysokie dochody, ale de facto nie zajmują się pacjentem w sposób odpowiadający potrzebom systemu. To problem nie tylko finansowy, lecz także organizacyjny, bo może zaburzać dostępność specjalistów tam, gdzie są oni najbardziej potrzebni. W praktyce pacjenci mogą przez to dłużej czekać na świadczenia, które są realizowane poza przejrzystym planem pracy placówki.

„To zjawisko musi zniknąć”

Donald Tusk, premier

Szef rządu oczekuje od Ministerstwa Zdrowia i NFZ przygotowania jasnych rekomendacji systemowych w tych sprawach. Zapowiedział też, że odpowiednia instytucja w resorcie zdrowia powinna mieć wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków. Dla zwykłych pacjentów takie rozwiązanie może oznaczać większą przejrzystość obiegu publicznych pieniędzy i lepszą kontrolę nad tym, czy lekarze faktycznie są tam, gdzie są najbardziej potrzebni. Jednocześnie rząd podkreśla, że chodzi o uporządkowanie systemu, a nie o podważanie pracy i wynagrodzeń medyków.

Szpital Południowy jako przykład szerszego problemu w całym kraju

Nieprawidłowości ujawnione w Szpitalu Południowym w Warszawie zostały przedstawione jako przykład problemów, które nie ograniczają się do jednej placówki. Według rządu to sygnał, że podobne mechanizmy mogą występować także w innych miejscach w Polsce. Oznacza to, że rozwiązania mają objąć nie tylko pojedynczy szpital, ale cały system publicznej ochrony zdrowia. Dla pacjentów z różnych regionów, także z Kutna i okolic, to ważna wiadomość, bo pokazuje, że zmiany nie są przewidziane wyłącznie dla Warszawy.

W sprawie osób odpowiedzialnych za sytuację w Szpitalu Południowym doszło już do dymisji. Wśród nich znalazły się także dzisiejsze rezygnacje dwóch wiceprezydent Warszawy. Rząd jednak podkreśla, że same personalne konsekwencje nie wystarczą, jeśli system nadal będzie pozwalał na nadużycia. Z punktu widzenia pacjentów najważniejsze jest więc to, czy po tych decyzjach pojawią się trwałe zasady blokujące podobne sytuacje w przyszłości.

„Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane”

Donald Tusk, premier

W tym samym kontekście premier zaapelował do środowiska lekarskiego o współpracę przy porządkowaniu systemu ochrony zdrowia. Podkreślił, że nie chodzi o konfrontację z lekarzami, lecz o wspólne rozwiązanie problemów, które uderzają w pacjentów i w uczciwie pracujących medyków. To ważny sygnał także dla osób korzystających z publicznych placówek, bo powodzenie reform zależy od współdziałania administracji i personelu. Jeśli współpraca się powiedzie, skutkiem może być prostszy i bardziej przejrzysty dostęp do leczenia.

Bezpieczeństwo Europy i rola Polski w NATO

W swojej wypowiedzi premier odniósł się również do przygotowań Polski do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Jak zaznaczył, Władysław Kosiniak-Kamysz, współpracując z Radosławem Sikorskim, ma bardzo precyzyjnie informować o stanowisku rządu Prezydenta, który zgodnie z wieloletnią tradycją reprezentuje Polskę na szczytach Sojuszu. To pokazuje, że obok spraw zdrowotnych rząd zajmuje się też kwestiami bezpieczeństwa międzynarodowego i podziałem odpowiedzialności za politykę obronną państwa.

Według premiera szczyt w Ankarze ma zamknąć etap, w którym Europa, w tym Polska, bierze większą odpowiedzialność za własną obronność. Chodzi zwłaszcza o finansowanie oraz gotowość militarną w zakresie broni konwencjonalnej. Polska została wskazana jako przykład dla NATO w tej dziedzinie. Dla obywateli oznacza to, że obok spraw codziennych, takich jak leczenie i kolejki do lekarzy, państwo równolegle podkreśla wagę bezpieczeństwa i przygotowania obronnego.

• Szpital Południowy w Warszawie został wskazany jako przykład nieprawidłowości, które mogą występować także w innych placówkach.
• W sprawie tej placówki doszło już do dymisji osób odpowiedzialnych, w tym dwóch wiceprezydent Warszawy.
• Rząd polecił maksymalne przyspieszenie wdrożenia e-rejestracji, która ma zwiększyć przejrzystość kolejek.
• Wśród praktyk do wyeliminowania wymieniono tzw. „saloniki VIP” oraz nieformalny „zeszyt” do omijania kolejek.
• Władze chcą także kontroli zarobków osób pracujących w publicznej ochronie zdrowia, jeśli korzystają ze środków państwowych.